Przewodnik
po rynku portugalskim
MAŁE I ŚREDNIE
PRZEDSIĘBIORSTWA W PORTUGALII
¨ Wg danych INE ( Narodowy Instytut Statystyki) w Portugalii
jest zarejestrowanych 214.527 małych i średnich
przedsiębiorstw – MSP. Kwalifikacja następuje wg
kryteriów definicji europejskiej, a wiec do tej grupy należą
firmy, które zatrudniają nie więcej niż 250
pracowników, obroty roczne firmy nie przekraczają 40 mln
Euro i spełniają kryterium niezależności
tj. w ich kapitale zakładowym nie ma więcej niż
25% udziałów firm nie spełniających kryteriów
dla MSP ( a wiec większych).
Formalna
definicja w Portugalii MSP jest nieco inna, a mianowicie:
zatrudnienie do 500 osób,wartość rocznej sprzedaży
nie większa niż 11.971.149 Euro, a w strukturze własnościowej
firm nie spełniających tych kryteriów nie może
być więcej niż 50%. W praktyce jednak do celów
statystycznych i kredytowych stosuje się normę
unijna.
¨
MSP zatrudniają 1.712.592 osoby.
¨
MSP osiągają rocznie obroty w wysokości 120,8
mld Euro.
¨
MSP stanowią 99,5% wszystkich zarejestrowanych firm, dają
zatrudnienie dla 74,7% ogółu zatrudnionych, a ich obroty
roczne stanowią 59,8% całości obrotów
wszystkich zarejestrowanych firm.
¨
Średnia wielkość firm portugalskich nie jest duża:
10,6 pracownika ogółem, w tym 8 osób w firmie w grupie
MSP.
¨
W Portugalii w grupie MSP wyróżnia się jeszcze
firmy mikro i małe, które stanowią 96,5% wszystkich
firm ogółem, zatrudniają 51,5% ogółem
zatrudnionych i generują obroty rzędu 35,7% obrotów
wszystkich firm. Tak wiec widzimy,ze w grupie MSP zdecydowana
większość stanowią firmy mikro i małe.
¨
75% MSP jest zlokalizowane zaledwie w 6 dystryktach, a w
szczególności: Lizbona, Porto, Aveiro, Setubal, Braga i
Leiria, w tym aż 51% firm skoncentrowanych jest
dystryktach Lizbona i Porto. MSP dominują w każdym z
dystryktów stanowiąc ilościowo zawsze ok. 99% ogólnej
ilości firm z danego dystryktu.
¨
62,3% portugalskich MSP tj. 133.617 firm działa w
sektorze handlu i usług, a 16,7% w przemyśle przetwórczym.
Reszta firm działa w sektorze turystycznym
– 10,6% i
budowlanym 10%, 0,4% w pozostałych sektorach.
¨
W Portugalii promocja MSP i pomocą dla nich zajmują
się IAPMEI - Instytut Pomocy dla Małych i Średnich
Przedsiębiorstw ( działa od 29 lat i jest podległy
Ministerstwu Działalności Gospodarczej i Pracy) ICEP
– rządowa agencja ds. handlu,turystyki i inwestycji
oraz PME Portugal – Zrzeszenie Micro, Małych i Średnich
Przedsiębiorstw. Nowy rząd premiera Santana Lopeza
połączył w sierpniu br. IAPMEI i ICEP , które
nieco dublowały swoja działalność
w zakresie pomocy MSP.
Statutowym celem IAPMEI ,
który do tej pory był wiodącym w zakresie pomocy
firmom z tego sektora, jest systematyczne świadczenie
pomocy w celu ich rozwoju, modernizacji i unowocześniania,
a w szczególności promocja MSP na wszystkich płaszczyznach
życia gospodarczego, ubieganie się o godne warunki
finansowania ich działalności i inwestycji,
przygotowywanie projektów legislacyjnych, świadczenie
pomocy technicznej, pomoc prawna i organizacyjna przy zakładaniu
nowych firm, szkolenie pracowników, udzielanie pożyczek,
udzielanie gwarancji.
Hasłem
IAPMEI jest „ jesteśmy wszędzie tam gdzie są
przedsiębiorcy „.
¨
PME Portugal – Zrzeszenie Mikro, Małych i Średnich
Przedsiębiorstw Portugalii Associacão das Micro,
Pequenas e Medias Empresas de Portugal, działa na
poziomie krajowym, broni indywidualnych interesów wszystkich
przedsiębiorców z tego sektora, szczególnie mikro i małych
firm. Dużo miejsca w działalności Zrzeszenia
zajmują szkolenia, podnoszenie kwalifikacji personelu
firm zrzeszonych i obrona interesów wobec urzędów i
instytucji publicznych a także lobbing na rzecz swoich członków
wobec instytucji krajowych i unijnych. Zrzeszenie zaczęło
wydawać we wrześniu br. „ Jornal PME”
rozprowadzany z gazeta „Diario Economico”. O zaangażowaniu
PME Portugal w sprawy obrony interesów tej grupy przedsiębiorców
świadczy propozycja prezydenta Zrzeszenia Joaquima Cunha
na forum KE aby utworzyć stanowisko komisarza ds. MSP.
¨
Ważnym dla rozwoju MSP jest „wynalazek” portugalski
zwany Centrum Załatwiania Formalności przy Zakładaniu
Przedsiębiorstw – Centros de Formalidades das Empresas
(CFE ).
CFE
są centrami powołanymi do świadczenia pomocy
przy załatwianiu wszelkich formalności przy zakładaniu
nowych firm, rozszerzaniu działalności firm istniejących
i zmiany profilu działalności.
Wszystkie
formalności można załatwić w jednym
miejscu, gdyż znajdują się tam delegatury i
oddziały wszystkich niezbędnych służb
administracji Publicznej. W CEF można założyć
wszystkie typy spółek handlowych oraz zmienić umowę
spółki. Nie można póki co w Centrum rozwiązać
umowy spółki.
W
każdym CFE są: przedstawiciel IAPMEI ,RPNC –
Krajowego Rejestru Firm,DGRN – notariusz , DGI – urząd
skarbowy , ZUS , sekcja pomocy rejestru handlowego ,sekcja
licencji , oddział banku Caixa Geral de Depositos .
Krajowa siec CFE została
stworzona na mocy dekretu z mocą ustawy ( Decreto –Lei
78-A/98 z 31 marca 1998 r. W CEF wszystkie formalności
związane z założeniem firmy można załatwić
od początku do końca pod jednym dachem. Oczywiście
każdy z urzędów ma swoje terminy, lecz ważna
jest możliwość załatwienia wszystkich
spraw w jednym miejscu, co znakomicie oszczędza czas
potrzebny do założenia firmy.
Warto dodać, że
do założenia jednej z popularniejszych spółek,
a wiec sp. z o.o. potrzeba tylko 5000 Euro kapitału zakładowego.
¨
PME Portugal stworzyła program pomocy zwany „PME XXI”
skierowany do firm mikro i małych. Program ma za zadanie
zdefiniować problemy MMP ( Mikro i Małych Przedsiębiorstw)
i określić środki do ich rozwiązania.
Program PM XXI składa się z 4 faz:
wyznaczeni
audytorzy w wybranych firmach ( 100 z 600 wstępnie
wytypowanych do programu) przeprowadzają analizę z
zakresu przestrzegania obowiązującego prawa oraz
przestrzegania norm zdrowotnych, sanitarnych, bezpieczeństwa
i licencyjnych.
wysłani
do wybranych firm konsultanci dokonują analizy różnych
aspektów działalności firmy określając
silne i słabe punkty każdego z nich,
następnie
do firm kieruje się wyspecjalizowanych w poszczególnych
dziedzinach konsultantów z zadaniem określenia sposobu
rozwiązania zdefiniowanych problemów,
równolegle
podejmowana jest akcja szkolenia pracowników w wybranych
dziedzinach, szczególnie zaś będących słabymi
punktami firmy.
Uważa
się, ze Program stwarza doskonałą okazję
dla MSP do rozwiązania problemów z zakresu finansów,
marketingu, jakości wyrobów i usług, ochrony środowiska,
informatyzacji firmy bez ponoszenia nakładów, gdyż
Program jest bezpłatny.